Ακόμη μία έρευνα έρχεται να επισημάνει ότι η ανάπτυξη του Ίντερνετ στη χώρα μας έχει βαλτώσει.
Σύμφωνα με την κοινή ερευνητική προσπάθεια του Ινστιτούτου Επικοινωνίας, του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθήνας, ο ρυθμός ανάπτυξης είναι χαμηλότερος από του 2005 αν και υπάρχουν ομάδες ανθρώπων πρόθυμες να αποκτήσουν μακρόβια σχέση με το Ίντερνετ.

Στο Forum, στις 4 Ιουλίου 2006, στο Μέγαρο Διοικητού Θ. Καρατζά της ΕΤΕ, γίνεται η επίσημη παρουσίαση των αποτελεσμάτων. Το σπονδυλωτό ερευνητικό πρόγραμμα αποτελείται από δύο μεγάλες ενότητες εκ των οποίων η δεύτερη εμπεριείχε δύο φάσεις. Συγκεκριμένα η πρώτη ενότητα εστίασε σε δευτερογενή έρευνα / desk research ενώ η δεύτερη εστίασε σε μία ποιοτική και μια ποσοτική ad-hoc διερεύνηση αντίστοιχα.

Τα συμπεράσματά τους χωρίστηκαν θεματικά:

Το περιβάλλον

Μελετήθηκαν τα στοιχεία των ήδη διαθέσιμων μεγάλων Βάσεων Δεδομένων στην Ελληνική αγορά ( Eurostat, TGI / MRB Hellas, ΕΔΕΤ / VPRC, Έρευνα Βάσης AGB / MRB Hellas, WEB Id / FOCUS ). Η μία προσέγγιση είναι με βάση το σερφάρισμα (περίπου 19%) ενώ η έρευνα WEB-Id υποστηρίζει αρκετά με καθ’ υπόδειξη υπενθυμίσεις τις επιμέρους χρήσεις του Internet γεγονός το οποίο οδηγεί σε ποσοστό διείσδυσης 32,4%. Για τις περαιτέρω αναλύσεις επελέγη η βάση δεδομένων η οποία ελάμβανε υπόψη όσο το δυνατόν περισσότερους χρήστες ( 32,4% - κύριους ή περιφερειακούς ).

Τα τρία κύρια ευρήματα που προκύπτουν μελετώντας το περιβάλλον είναι :

- Το παραπάνω ποσοστό 32,4% (2006) φαίνεται να έχει εισέλθει σε φάση στασιμότητας καθώς το 2005 ήταν αντίστοιχα 31,7%. Η τάση αυτή πιστοποιείται και από την βάση εκπρόσωπο της αυστηρής προσέγγισης ( TGI ) καθώς το 2006 η διείσδυση του Internet είναι 19,2% ενώ το 2005 ήταν 19,2% επίσης.

- Το ποσοστό χρήσης του Internet στο σπίτι βρίσκεται στο επίπεδο του 18,6% γεγονός το οποίο κατατάσσει την Ελλάδα στην προτελευταία θέση στην Ευρώπη των 25 ακριβώς πάνω από τη Λιθουανία (16%)

- Το ποσοστό αυτό ( 32,4% ) αποτελείται κυρίως από άνδρες, άτομα ηλικίας 13-34 ετών, κατοίκους μεγάλων αστικών περιοχών οι οποίοι ανήκουν στην μεσο – ανώτερη κ/ο τάξη.

Τα κοινά του Ίντερνετ

Έχοντας ως βασικό στόχο την δημιουργία ενός “business plan” όσον αφορά στην ανάπτυξη της διείσδυσης και της χρήσης του Internet στην Ελλάδα προέκυψε η ανάγκη της τμηματοποίησης / segmentation του καταναλωτικού κοινού.

Συγκεκριμένα δημιουργήθηκαν δύο ομάδες χρηστών, οι Μυημένοι (16,5%) και οι Πρακτικοί (15,9%) αλλά και τρεις ομάδες μη χρηστών, οι Πρόθυμοι (19,6%), οι Επιφυλακτικοί (30,8%) και οι Αρνητές (17,2%).

Αναλυτικότερα :

- Οι Πρακτικοί ( 15,9% ) είναι κυρίως Άνδρες, άτομα ηλικίας 18-44 ετών, ανώτερης τάξης, φοιτητές, στελέχη επιχειρήσεων, επιστήμονες. Έχουν στην κατοχή τους PC/Home Cinema / βιντεοκάμερα / παιχνιδομηχανές και γνωρίζουν ξένες γλώσσες. Στόχος τους είναι η επιτυχία και το ατομικό και κοινωνικό συμφέρον. Θεωρούν το Internet μόνο ένα απαραίτητο εργαλείο για αυτή τους την άνοδο χωρίς απαραίτητα να έχουν κάποια βαθύτερη σχέση με αυτό.

- Οι Πρόθυμοι ( 19,6% ) είναι κυρίως Γυναίκες αλλά και Άνδρες, 25-34 ετών, όλων των κ/ο τάξεων οι οποίοι πιστεύουν ότι τα χρήματα είναι μέτρο επιτυχίας ενώ βρίσκονται στο μέσο όρο όσον αφορά στην γνώση ξένων γλωσσών. Επιπλέον δηλώνουν ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να είναι για αυτούς μέσο για προσωπική εξέλιξη και απόλαυση. Από πλευράς δομής αξιών βρίσκονται πολύ κοντά στους Μυημένους.

Έννοια του Internet

Καταρχήν τονίζεται ότι η χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή οδηγεί σταδιακά στην σύνδεση με Internet, καθ’ όσον ένας υπολογιστής χωρίς internet καταλήγει να δίνει πολύ περιορισμένες δυνατότητες στον χρήστη.

Συνολικά, το internet, θεωρείται ως «η ίδια η πρόοδος και το μέλλον», ένας «κόσμος» που προσφέρει άπειρες δυνατότητες, οι περισσότερες γνωστές σε όλους (χρήστες και μη): αναζήτηση πληροφοριών, «εγκυκλοπαίδεια», ενημέρωση/επικαιρότητα, επικοινωνία μέσω email, επικοινωνία με κρατικές υπηρεσίες, κρατήσεις εισιτηρίων, πληρωμές λογαριασμών, αλλά και ακρόαση ραδιοφώνου, downloading τραγουδιών, παιχνίδια (κυρίως από τους νέους).

Οι ανάγκες που καλύπτει το internet είναι τόσο πρακτικές (προσωπικό και επαγγελματικό «εργαλείο»), όσο και ψυχολογικές (ατομική ικανοποίηση/ψυχαγωγία), αλλά και δυναμικά κοινωνικές (επικοινωνία, μέλος συγκεκριμένης, σύγχρονης κουλτούρας και lifestyle, «ένταξη» στο σήμερα).

Για την τυπολογία των μυημένων, το Internet φαίνεται να αποτελεί εξίσου «εργαλείο» δουλειάς όσο και ψυχαγωγία/διασκέδαση και τρόπο ζωής, ενώ για την τυπολογία των πρακτικών, αποτελεί κυρίως εργαλείο δουλειάς και τεχνολογικό επίτευγμα. Μεταξύ των μη χρηστών, οι πρόθυμοι το αντιλαμβάνονται ως εργαλείο δουλειάς και σύγχρονη ανάγκη, οι επιφυλακτικοί κυρίως ως εργαλείο δουλειάς και δευτερευόντως ως σύγχρονη ανάγκη και τεχνολογικό επίτευγμα, ενώ ακόμα και οι αρνητές αναγνωρίζουν την επαγγελματική χρησιμότητα και την σύγχρονη ανάγκη γι’ αυτό σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τα αρνητικά του.

Συνολικά επομένως, το internet θεωρείται απ’ όλους κάτι πολύ χρήσιμο που περισσότερο βελτιώνει, παρά χειροτερεύει τον σύγχρονο τρόπο ζωής.

Το αρνητικό πρόσωπο του Internet

Σχεδόν άμεσα, μαζί με τα θετικά, προκύπτουν και τα αρνητικά στοιχεία του internet (κυρίως από τους μη χρήστες), τα οποία εντοπίζονται τόσο σε εγγενείς αδυναμίες του, όσο και σε συγκυριακές, με βάση την σημερινή του κατάσταση στην Ελλάδα (αυτά μόνο από τους χρήστες).

Τα εγγενή αρνητικά στοιχεία τοποθετούνται σε τέσσερις βασικούς άξονες, που ενδεχομένως να καθυστερούν και τον ρυθμό ανάπτυξής του: τα ηθικά (πορνογραφία, υπόκοσμος, παιδεραστία, ναρκωτικά, αιρετική ιδεολογία), κάτι που σχετίζεται με την αίσθηση «ελευθεριότητας» που αποδίδεται στο internet η οποία προκύπτει από την αδυναμία αντίληψης ή ελέγχου του μέσου. Τα ηθικά αυτά αρνητικά οδηγούν στην έντονη άποψη ότι το internet θεωρείται επικίνδυνο για τα παιδιά κάτω των 15 χρονών, και αυτό εκφράζεται έντονα από γονείς και κυρίως «αρνητές» και άτομα χωρίς γνώση/επαφή με το internet, αλλά και ευρύτερα περιορισμένη νοοτροπία. Όμως, η επικινδυνότητα αυτή αντιμετωπίζεται στην πράξη από έλεγχο των γονέων (φραγές, ελεγχόμενη χρήση, χρήση παρουσία άλλων κλπ.), ενώ παράλληλα αναγνωρίζεται ότι αυτό εμπίπτει στην ευρύτερη ευθύνη των γονέων για την διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους.

Ο δεύτερος άξονας των αρνητικών είναι τα κοινωνικά, και κυρίως η πιθανότητα απομόνωσης, καθώς και η υποκατάσταση της προσωπικής επαφής/αποδυνάμωσης σχέσεων, ψυχρότητα και δημιουργία «εικονικών» σχέσεων. Όμως, αυτά ανασύρονται κυρίως από γονείς, αρνητές και μη χρήστες και συνολικά τείνουν να τοποθετούνται σε θεωρητικό και μόνο επίπεδο.

Στον τρίτο άξονα των αρνητικών, τα πρακτικά μειονεκτήματα σχετίζονται κυρίως με το κόστος, ενώ ταυτόχρονα εκφράζονται και ανασφάλεια για «υπερχρεώσεις», «αλόγιστη» χρήση κυρίως από τα παιδιά, και ελλιπή μέτρα προστασίας του καταναλωτή από τις οικονομικές συναλλαγές/ αγορές. Το κόστος αποτελεί δυναμικό προβληματισμό που απορρέουν από την σημερινή κατάσταση της αγοράς στην Ελλάδα, ενώ η ανασφάλεια απορρέει από την φύση του internet ευρύτερα και δευτερευόντως από την ελληνική αγορά.

Τέλος, ο τρίτος άξονας των αρνητικών αφορά το λειτουργικό επίπεδο, καθώς το internet γίνεται αντιληπτό ως «αχανής» χώρος πληροφοριών, και κυρίως μεταξύ των μη χρηστών και των μεγάλων ηλικιών υπάρχει άγνοια ή ασαφής γνώση των δυνατοτήτων του, καθώς επίσης και το αντιλαμβανόμενο εμπόδιο της Αγγλικής γλώσσας για όσους δεν την γνωρίζουν.

Η ανάπτυξη στο μέλλον

Η ανάπτυξη του internet στην Ελλάδα μπορεί να προέλθει από δύο πηγές: α) από την αύξηση χρήσεων/διάρκειας σύνδεσης από τους τωρινούς χρήστες και β) από την αύξηση των χρηστών/νέων συνδέσεων.

Στην πρώτη περίπτωση, η αύξηση προβλέπεται ότι μπορεί να προέλθει «αυτόματα» εάν μειωθούν τα κόστη και βελτιωθεί η λεγόμενη «προσφορά της αγοράς», αναφερόμενοι κατά κύριο λόγο στα sites και στο περιεχόμενό τους.

Στην δεύτερη περίπτωση, η ανάπτυξη της αγοράς των χρηστών/συνδέσεων μπορεί να προέλθει άμεσα από την ομάδα των «πρόθυμων» μη χρηστών, και αργότερα από εκείνη των επιφυλακτικών. Οι αρνητές δεν θεωρούνται δυνητικό κοινό, δεδομένου ότι η αρνητική τους στάση είναι αρκετά δυναμική, αλλά κυρίως επειδή δημογραφικά είναι μεγαλύτεροι και άνθρωποι μεσο-κατώτερης μόρφωσης και απασχόλησης.

Από πλευράς φορέων, το κοινό θεωρεί ότι ο ΟΤΕ αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για το παρόν και το μέλλον του internet στην Ελλάδα, καθόσον χαρακτηρίζεται ως μονοπώλιο υπεύθυνο για τις εξελίξεις σε επίπεδο υποδομών και παροχών, ενέχοντας ταυτόχρονα το κύρος και την αξιοπιστία ενός Κρατικού φορέα, και είναι οργανισμός που χαίρει μιας ευρύτερα δυνατής εικόνας.

Εξ άλλου, το κοινό περιμένει και θεωρεί καταλληλότερο φορέα που θα πρέπει να δραστηριοποιηθεί πιο ενεργά για την ανάπτυξη του internet το ίδιο το Κράτος (μέσω των κατάλληλων φορέων) και τα Πανεπιστήμια, καθώς επίσης και τα Λύκεια. Αυτοί είναι οι φορείς που το κοινό δηλώνει ότι θα εμπιστευόταν και που θα το βοηθούσαν να «ξεπεράσει» τους παρόντες δισταγμούς και «φόβους» του σε σχέση με το internet.

Πηγή: www.kathimerini.gr